Το Χρέος Αποσυνθέτει την Ελληνική Κοινωνία

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Πολιτικά Θέματα» τον Δεκέμβριο του 2010

Η ανάλυση των στατιστικών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον ΓΚΠ (Γενικός Κρατικός Προϋπολογισμός) οικονομικού έτους 2011, οδηγεί στη θλιβερή διαπίστωση ότι η εθνική μας οικονομία διέρχεται τη σφοδρότερη κρίση μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (1945) και ίσως μετά την ίδρυση του σύγχρονου νεοελληνικού κράτους. Από την επεξεργασία των ποιοτικών και των ποσοτικών δεδομένων που περιλαμβάνονται στον ΓΚΠ οικονομικού έτους 2011, προκύπτουν οι ακόλουθες διαπιστώσεις:

1) Μετά το 2008 η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε φάση βαθύτατης ύφεσης. Την περίοδο 2010-2011 ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης από -4,2% προβλέπεται σε -3% και το ποσοστό ανεργίας από 12,1% αναμένεται να εκτοξευτεί στο 14,6%. Η αποτελμάτωση της πραγματικής οικονομίας,   συνετέλεσε ώστε ο απόλυτος αριθμός των ανέργων από 377.900 άτομα το 2008, να προβλέπεται ότι θα εκτιναχθεί σε 755.000 άτομα το 2011. Δηλαδή, σε χρονική περίοδο μόλις τριών ετών, το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο και οι τεχνοκράτες της τρόικας, υπολογίζουν ότι στην αγορά εργασίας θα προστεθούν 300.000 νέοι άνεργοι.

2) Την περίοδο 2009-2010 το χρέος της γενικής κυβέρνησης (ορισμός Μάαστριχτ) από 298 δισεκ. ευρώ ή 126,8% του ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν), εκτιμάται σε 330,4 δισεκ. ευρώ ή 142,5% του ΑΕΠ. Η κυβέρνηση προϋπολογίζει ότι το 2011 το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα ανέλθει σε 348,5 δισεκ. ευρώ ή 152,8% του ΑΕΠ.

3) Ως γνωστό, το χρέος της γενικής κυβέρνησης κατά Μάαστριχτ δεν αντικατοπτρίζει το πραγματικό μέγεθος του δημοσίου χρέους της Ελλάδος. Αν και η τρόικα στον φετινό κρατικό προϋπολογισμό, στο χρέος της γενικής κυβέρνησης συνυπολογίζει τα χρέη ορισμένων καταχρεωμένων ΔΕΚΟ (Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί), όπως ΟΣΕ, ΗΣΑΠ, ΕΛΓΑ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ΗΛΠΑΠ, κ.λπ., εντούτοις η καταγραφή του κρατικού χρέους απέχει αρκετές δεκάδες δισεκ. ευρώ από το πραγματικό μέγεθος του χρέους του ευρύτερου δημοσίου τομέα. Σύμφωνα με τον πίνακα 8.2 της Εισηγητικής Έκθεσης (σελ. 160), η κυβέρνηση θεωρεί ότι το συνολικό δημόσιο χρέος της Ελλάδος αποτελείται από τα χρέη της κεντρικής κυβέρνησης, μερικών ζημιογόνων ΝΠΔΔ (Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου) και των ΟΤΑ (Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης). Στην περίπτωση αυτή, το συνολικό δημόσιο χρέος της Ελλάδος κατά την περίοδο 2009-2011, από 328,3 δισεκ. ευρώ ή 139,7% του ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί σε 381,6 δισεκ. ευρώ ή 167,1% του ΑΕΠ. Ωστόσο, αν στο εθνικό χρέος συνυπολογιστούν τα χρέη όλων των ΔΕΚΟ και της Τράπεζας της Ελλάδος που δανείζεται για λογαριασμό του ελληνικού δημοσίου, τότε το πραγματικό μέγεθος του συνολικού δημοσίου χρέους της Ελλάδος εκτιμάται το 2010 σε 510 δισεκ. ευρώ ή  220% του ΑΕΠ.

4) Η δραματική αύξηση του δημοσίου χρέους της χώρας, οφείλεται στην ανοδική τάση του ακαθάριστου ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού. Κατά τον υπολογισμό του ακαθάριστου ελλείμματος του ΓΚΠ, στις κρατικές δαπάνες συμπεριλαμβάνονται και τα χρεολύσια, κάτι το οποίο δεν συμβαίνει όταν μετράται το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης βάσει της Συνθήκης του Μάαστριχτ. Κατά την περίοδο 2009-2010, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης (ορισμός Μάστριχτ) από -36,2 δισεκ. ευρώ ή -15,4% του ΑΕΠ, εκτιμάται σε -21,9 δισεκ. ευρώ ή -9,4% του ΑΕΠ. Απεναντίας, το ακαθάριστο έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού από -105,7 δισεκ. ευρώ ή -45% του ΑΕΠ το 2009 υπολογίζεται σε -73,2 δισεκ. ευρώ ή -31,6% του ΑΕΠ το 2010. Η πολυπόθητη μείωση του δημοσίου χρέους της χώρας, εξαρτάται άμεσα από την ελάττωση του ακαθάριστου ελλείμματος του ΓΚΠ.

5)  Η ύφεση που διέρχεται η ελληνική οικονομία μετά το 2008 προκαλεί  μεγάλες αποκλίσεις στα φορολογικά έσοδα. Η κυβέρνηση κατά την περίοδο 2009-2010, προσδοκούσε τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού να σημειώσουν ποσοστιαία άνοδο 15,6%, δηλαδή από 50,5 να αυξηθούν σε 58,4 δισεκ. ευρώ. Δοθέντος ότι την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2010/2009, η ποσοστιαία μεταβολή των εσόδων του ΓΚΠ, δηλαδή του Τακτικού Προϋπολογισμού και του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων, ήταν μόλις 3,6%, συνάγεται ότι την περίοδο 2009-2010 η απόκλιση των κρατικών εσόδων θα είναι γύρω στο 10%. Οι τεράστιες αποκλίσεις στο σκέλος των κρατικών εσόδων αντανακλά την αποτυχία της ασκούμενης δημοσιονομικής πολιτικής. Ποιος ορθολογικά σκεπτόμενος οικονομολόγος μπορεί να αποδεχτεί ότι την περίοδο 2009-2010 το πραγματικό ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά -4,2% και ταυτόχρονα τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού θα αυξηθούν 15,6%;

6) Την περίοδο 2009-2010 οι δαπάνες του ΓΚΠ από 156,3 μειώθηκαν σε 127,5 δισεκ. ευρώ. Η ελάττωση των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στη μείωση των χρεολυσίων, καθότι οι δαπάνες χρεολυσίων από 72,1 δισεκ. ευρώ το 2009 εκτιμώνται σε 50 δισεκ. ευρώ το 2010. Αυτή η στατιστική διαπίστωση υποδηλώνει ότι οι πρωτογενείς δαπάνες του ΓΚΠ εξακολουθούν να διατηρούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα, διακυβεύοντας έτσι την προσπάθεια εξυγίανσης των δημοσίων μας οικονομικών.

7) Κυβέρνηση και τρόικα προσδοκούν την περίοδο 2010-2011 τα συνολικά έσοδα του ΓΚΠ να σημειώσουν άνοδο 9,6% και ταυτόχρονα το πραγματικό ΑΕΠ να μειωθεί -3%. Ο στόχος για αύξηση των κρατικών εσόδων από 54,3 δισεκ. ευρώ το 2010 σε 59,5 δισεκ. ευρώ το 2011 θεωρείται επισφαλής, λόγω της δραματικής κάμψης της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας και της αναμενόμενης αύξησης της ανεργίας. Η ύπαρξη αρνητικών αναπτυξιακών ρυθμών σε συνθήκες ανοδικής τάσης της ανεργίας, συντελούν στην ελάττωση των άμεσων και των έμμεσων φόρων, με αναπόφευκτη συνέπεια τη διεύρυνση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Από την άλλη μεριά, δεν θα πρέπει να αγνοείται ότι η καταναγκαστική αύξηση των φόρων σε καθεστώς αποτελμάτωσης του οικονομικού συστήματος, προκαλούν εντονότατες αρνητικές πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στο σύνολο της οικονομίας, με αποτέλεσμα την περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής κρίσης και τη διάχυση της φτώχειας σε περισσότερα κοινωνικά στρώματα.

Οι πιο πάνω διαπιστώσεις εκπέμπουν ανησυχητικά μηνύματα για τις μεσομακροπρόθεσμες προοπτικές της εθνικής μας οικονομίας. Αν αναλογιστούμε ότι την περίοδο 2008-2011, η συνολική μείωση του πραγματικού ΑΕΠ θα διαμορφωθεί γύρω στο -10%, συμπεραίνεται ότι η πατρίδα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σφοδρότερη οικονομική κρίση ίσως από έτους γένεσης του νεοελληνικού κράτους. Το «σοσιαλιστικό» κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο θα πρέπει λάβει σοβαρά υπόψη το τεράστιο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, που αντιμετωπίζει τα  τελευταία χρόνια η ελληνική οικονομία, γεγονός το οποίο δύναται να συντελέσει στη διαιώνιση της ύφεσης  μέχρι το 2015. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το οποίο βέβαια έχει αρκετές πιθανότητες να συμβεί, η οικονομική κρίση της περιόδου 2008-2015 θα άφηνε πίσω της ένα αναπτυξιακό ρήγμα, που θα γύριζε το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στα επίπεδα του 1980, με επακόλουθο την τρομακτική μείωση του επιπέδου ευημερίας της ελληνικής κοινωνίας.

Λόγω των ολέθριων λαθών στην άσκηση της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής και της εντεινόμενης καταβαράθρωσης της ανταγωνιστικότητας της εθνικής οικονομίας, η παράταση της οικονομικής κρίσης αναπόφευκτα  συμβάλλει στην αχαλίνωτη αύξηση του δημοσίου χρέους. Το δημόσιο χρέος ήδη προκαλεί την αποσύνθεση της ελληνικής κοινωνίας. Το φλέγον ερώτημα που ανακύπτει είναι: Το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο και η τρόικα, θα καταφέρουν με τα μέτρα οικονομικής και θεσμικής πολιτικής που αναφέρονται στο μνημόνιο, να αποφύγουν το ενδεχόμενο αφανισμού αρκετών οικονομικών τάξεων της ελληνικής κοινωνίας;

Advertisements
This entry was posted in Δημόσια Οικονομικά and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.